УЗИ агым үлчәгечендәге Допплер эффекты - ул торба эчендәге кисәкчәләр яки сыеклык хәрәкәте аркасында ультратавыш сигналының ешлыгы үзгәрә торган күренеш. Ешлыкның бу үзгәреше сыеклыкның тизлеген билгеләү өчен кулланыла, һәм шуның нигезендә агым тизлеген исәпләп була.
Ультратавыш агым үлчәгечләрендә Доплер эффектының эш принцибы:
Доплер эффектын кулланучы ультратавыш агым үлчәгечендә система түбәндәгечә эшли:
Ультратавыш дулкыннарының тапшырылуы: Агым үлчәгеч ультратавыш дулкынын сыеклыкка датчик аша тапшыра.
Кисәкчәләрдән чагылыш: Күп очракларда сыеклык саф түгел, ләкин анда асылмалы кисәкчәләр, күбекчәләр яки башка бертөрле булмаганлыклар бар. Ультратавыш дулкыннары бу хәрәкәтләнүче кисәкчәләргә яки күбекчәләргә бәрелгәч, алар датчикка кире чагылыш таба.
Ешлыкның үзгәрүе: Кисәкчәләрнең хәрәкәте чагылган ультратавыш дулкынының ешлыгының үзгәрүенә китерә:
Әгәр сыеклык агымы датчикка таба хәрәкәт итсә, чагылыш ешлыгы югарырак булачак (уңай Допплер күчеше).
Әгәр сыеклык агымы датчиктан ерагая икән, чагылыш ешлыгы түбәнрәк булачак (тискәре Допплер тайпылышы).
Ешлык күчешен исәпләү: Ешлык күчеше күләме сыеклык тизлегенә турыдан-туры пропорциональ. Сыеклык ни кадәр тизрәк хәрәкәт итсә, ешлык күчеше шулкадәр зуррак була.
Агым тизлеген исәпләү: Доплер тайпылышын үлчәп һәм сыеклыкның үзлекләрен һәм торбаның геометриясен белеп, агым үлчәгеч сыеклыкның тизлеген исәпләп чыгара ала. Аннары агым тизлеген сыеклык тизлеген торбаның кисемтә мәйданына тапкырлап чыгарып була.
Тәэсир итүче факторларУльтратавыш агым үлчәү җайланмаларында Доплер эффекты:
Кисәкчәләр концентрациясе: Допплер эффекты сыеклык эчендә кисәкчәләр (яки күбекләр) булуга бәйле. Әгәр сыеклык бик чиста булса яки асылмалы каты матдәләр булмаса, ультратавыш дулкыннары тиешенчә чагылыш тапмаска мөмкин, бу төгәл булмаган яки уңышсыз үлчәүләргә китерергә мөмкин.
Кисәкчәләр зурлыгы: Зуррак кисәкчәләр яки күбекләр ультратавыш дулкыннарын нәтиҗәлерәк чагылдыра, бу Доплер тайпылышын ачыклауны җиңеләйтә. Кечкенә кисәкчәләр система тарафыннан ачыкланырлык дәрәҗәдә көчле чагылыш тудырмаска мөмкин.
Агым профиле: Агым профиле (турбулент яки ламинар) Доплер үлчәүләренең төгәллегенә тәэсир итә ала. Гадәттә, Доплер метрлары кисәкчәләр очраклы, хаотик рәвештә хәрәкәтләнә торган турбулент агым өчен яхшырак туры килә.
Сыеклык үзенчәлекләре: Сыеклыктагы тавыш тизлеге Допплер күчешенә тәэсир итә. Тавыш тизлеге сыеклыкның тыгызлыгына, температурасына һәм составына карап үзгәрә торганлыктан, үлчәү җайланмасын билгеле бер сыеклык төрләре өчен калибрларга кирәк булырга мөмкин.
ТөрләреДоплер УЗИ агым үлчәгечләре:
Кыскычлы Доплер агым үлчәгечләреБу үлчәү җайланмалары торбаны кисүне таләп итми. Алар торбаның тышкы ягына беркетелә һәм сыеклык аша үткәндә ультратавыш дулкыннарының ешлык күчүен үлчи.
Сызыклы Допплер агым үлчәгечләреБу үлчәү җайланмалары турыдан-туры торбаүткәргечкә урнаштырыла, анда ультратавыш датчиклары сыеклык эчендәге тавыш дулкыннарын тапшыра һәм кабул итә.
Бастырылган вакыты: 2024 елның 31 декабре